•John R. Jewitt alikuwa kijana raia wa Uingereza, fundi stadi wa vyuma (armorer). Mnamo mwaka 1802, alijiunga na wafanyakazi wa meli ya biashara ya Marekani The Boston, iliyokuwa ikielekea pwani ya Kaskazini-Magharibi ya Amerika (leo ikiwa ni British Columbia, Canada) kwa ajili ya biashara ya ngozi za wanyama.

•Safari hii, iliyokuwa ya kawaida kwa wafanyabiashara wa wakati huo, ndiyo iliyogeuka kuwa mwanzo wa moja ya simulizi za ajabu zaidi katika historia ya bahari.

2. Mauaji ya Nootka Sound (Machi 1803)

•Meli ya Boston ilitia nanga katika eneo la Nootka Sound, makazi ya kabila la Nuu-chah-nulth, likiongozwa na Chifu mashuhuri Maquinna.

•Chanzo cha mgogoro kilikuwa dharau na matusi aliyofanyiwa Chifu Maquinna na Kapteni wa meli, John Salter—kitendo kilichochochewa na historia ndefu ya manyanyaso dhidi ya wenyeji wa asili na wafanyabiashara wa kizungu.

Matokeo yake yalikuwa ya kutisha:

•Wapiganaji wa Maquinna waliivamia meli.

•Wafanyakazi 25 waliuawa.

•Watu wawili pekee waliokolewa.

3. Kwa Nini Jewitt Aliokolewa?

•John R. Jewitt alinusurika kwa sababu ujuzi wake wa ufundi wa vyuma ulimvutia Chifu Maquinna. Chifu alitambua thamani ya mtu aliyekuwa na uwezo wa kutengeneza:

•visu

•mikuki

•silaha na zana za chuma

-Mtu wa pili aliyenusurika alikuwa John Thompson, ambaye Jewitt alimlinda kwa kumwambia Chifu kuwa ni “baba yake”.

4. Maisha ya Utumwa na Heshima (1803–1805)

•Kwa takribani miaka miwili na nusu, Jewitt aliishi chini ya himaya ya Chifu Maquinna.

Badala ya uasi, Jewitt alichagua:

•kujifunza lugha ya Nuu-chah-nulth

•kuheshimu mila na desturi zao

•kuvaa kama wao

•kushiriki shughuli za kijamii

•Hatua hizi zilimfanya apandishe hadhi yake—kutoka mtumwa wa kawaida hadi mtu wa karibu wa Chifu, kiasi cha kuitwa “mwana wa chifu” na wakati mwingine kuonekana kama mtu mwenye mamlaka ndani ya jamii.

•Ndoa ya Lazima:
-Jewitt alilazimishwa kumuoa mwanamke kutoka kabila jirani, kama njia ya kumfanya awe sehemu kamili ya jamii.

•Shajara(Diary) ya Siri:
-Kwa siri, aliandika matukio ya maisha yake ya kila siku, akitumia damu ya nguruwe mwitu kama wino baada ya vifaa vyake kuisha. Maandishi haya ndiyo yaliokuja kuwa nyaraka muhimu za kihistoria.

5. Kuokolewa kwa Hila (Julai 1805)

•Mnamo Julai 1805, meli ya biashara Lydia ilifika Nootka Sound.

•Jewitt alitumia akili badala ya nguvu:
-Alimshawishi Chifu Maquinna kupanda meli hiyo.
Alimpa barua aliyodhani ni ya heshima—lakini kwa hakika ilikuwa ombi la msaada.

•Nahodha wa Lydia alimshikilia Maquinna kama dhamana.

•Jewitt na Thompson waliachiliwa na kuokolewa.

6. Maisha Baada ya Utumwa

•Baada ya kurejea Marekani:
-Jewitt alichapisha kitabu chake mwaka 1807
Toleo lililopanuliwa likatoka 1815, likiwa na kichwa:
-A Narrative of the Adventures and Sufferings of John R. Jewitt;
Only Survivor of the Crew of the Ship Boston…

•Kitabu hiki kilikuwa:

-miongoni mwa maandiko ya kwanza ya kina kuhusu jamii za asili za Pwani ya Pasifiki

-kumbukumbu muhimu ya mahusiano ya awali kati ya Waulaya na Wenyeji wa Amerika

•Jewitt alitumia maisha yake yaliyobaki kuzunguka Marekani, akisoma hadithi yake hadharani na kuigiza simulizi lake jukwaani.

○Hitimisho

•Ingawa hakuwahi kuwa mfalme rasmi, John R. Jewitt aliishi kama mtu mwenye mamlaka na heshima ndani ya jamii iliyokuwa inahofiwa na dunia ya nje. Hadithi yake ni ushahidi kuwa:

•uelewa wa tamaduni

•hekima

•na kubadilika
vinaweza kugeuza hata utumwa kuwa nafasi ya kuishi.

■Marejeo (References)

▪︎Jewitt, J. R. (1815). A Narrative of the Adventures and Sufferings of John R. Jewitt.

▪︎The Canadian Encyclopedia – John Rodgers Jewitt

▪︎Fisher, R. (1992). Contact and Conflict: Indian-European Relations in British Columbia

📶 TTCL Home Fibre — Fast, Unlimited & Affordable!
➡️ Unlimited internet kwa TSh 55,000 tu kwa mwezi
➡️ Free installation + free router
➡️ Bora kwa Kazi, Masomo, YouTube & Zoom calls
➡️ Inapatikana Kimara, Kigamboni, Kariakoo, Magomeni na maeneo mengine Dar es Salaam
➡️ Pia inaendelea kupanuka Mwanza, Dodoma, Arusha, Iringa & Zanzibar
☎️ Andika “INFO” au nitumie DM nikuangalizie upatikanaji nyumbani kwako!